Bütce aciklari ve olaganüstü önlemler

Savaş sırasında, hazinenin acil nakit ihtiyaçlarını karşılamak üzere, vakıfların gelir fazlasına el konması ya da reşit olmayanlara ait paraları işletmek üzere kent bedesten’inde muhafaza edilen emanet paraların2 müsadere edilmesi veya zenginlerden zorla borç alınması gibi olağanüstü önlemlere başvurulurdu. 1590′da İspanya’ya yapılması tasarlanan deniz seferi için Sultan III. Murad, devlet bütçesindeki açık nedeniyle divan-ı hümayun üyelerinin ve beylerbeyilerin maliyeti kendilerine ait olmak üzere kadırga yaptırmalarını emretmiş; buna karşılık ellerine, önceki yılların tahsil edilmemiş vergilerine karşılık düzenlenmiş borç senetleri verilmişti. Savaş sırasında tüccarın önde gelenlerinden de borç alındığı anlaşılmaktadır.3 Büyük seferlerden önce imparatorluğun bütün tebaasına olağanüstü bir nakdi vergi de salınırdı; nitekim Belgrad ve Rodos seferleri için her yükümlüden 15 akça toplanmıştı Daha 1. Süleyman zamanında (1520- 1566) kamu gelirlerinde darlık hissediliyordu. Örneğin, 1557′de saraydan carı hazineye 80.000 altın aktarılması gerekmişti. Ama asıl müzmin darlıklar, 1587-1606 arasındaki uzun savaş döneminde baş gösterecekti. 

Read more